Afroming dierproductierechten meststoffenwet: overgang van productierechten

Op 1 januari 2025 is de Meststoffenwet gewijzigd. De afromingsregels bij een overgang van productierechten en bij bedrijfsoverdrachten zijn aangepast. Hieronder een samenvatting van deze wijziging bij een overgang van productierechten.

Op onze website treft u overigens ook een artikel aan over bedrijfsoverdrachten en de gevolgen daarvan voor de omvang van de productierechten: Afroming dierproductierechten meststoffenwet: bedrijfsoverdrachten – Remie

Overgang productierecht vanaf 1 januari 2025

Sinds 1 januari 2025 geldt dat ook bij een overgang van varkensrechten en pluimveerechten een afroming plaatsvindt. Voor genoemde datum werd deze afroming alleen toegepast bij een overgang van fosfaatrechten. De varkensrechten worden afgeroomd met 22 procent en pluimveerechten met 13 procent. Fosfaatrechten worden 30% gekort (was 10%).

Wat is een overgang van productierechten?

Bij een ‘overgang’ gaan productierechten over van het ene bedrijf naar het andere bedrijf. Het is een overdracht van ‘losse rechten’. Er worden geen gebouwen en/of grond aan de verwerver van de rechten overgedragen. Als dat namelijk wel het geval is, zijn de regels omtrent bedrijfsoverdracht of een deel van een bedrijf van toepassing.

Niet elke overgang van productierechten wordt geconfronteerd met een afroming.

Deze uitzonderingen zullen wij hierna op hoofdlijnen bespreken.

Familie

De overgang van rechten naar een bedrijf van een persoon waarmee bloed- of aanverwantschap in de eerste, tweede of derde graad bestaat, of een echtgenoot of geregistreerd partner, is afromingsvrij. Deze uitzondering geldt overigens ook voor een overgang van rechten naar een bedrijf waarin de ‘overdrager’ zelf participeert. Dit laatste staat niet expliciet in de wet, maar is volgens RVO beleid.

Let op: De uitzondering geldt voor natuurlijke personen. Dit betekent dat als sprake is van een overgang naar een rechtspersoon of tussen rechtspersonen (bijvoorbeeld een B.V.)   de productierechten worden afgeroomd. Er wordt in dit kader niet gekeken wie de overwegende zeggenschap heeft binnen de rechtspersonen. Al is dat exact dezelfde persoon of zijn het familieleden; er wordt gekort.

Erfopvolging

Productierechten kunnen ook op basis van ‘erfopvolging’ (bij overlijden) overgaan naar een andere landbouwer. Er geldt dan een uitzondering op de afromingsregel.

‘Lease’

De wetgever heeft een uitzondering op de afroomplicht geformuleerd voor situaties die in de praktijk ‘lease van rechten’ wordt genoemd. De titel/term lease van productierechten is sinds de Hoge Raad op 30 september 2022 een aantal prejudiciële vragen heeft beantwoord, eigenlijk niet meer mogelijk (ECLI:NL:HR:2022;1344). Hierop wordt in dit kader echter niet ingegaan. Laat onverlet dat landbouwers overeenkomen dat een hoeveelheid rechten tijdelijk overgaat. In het kader van een zogenoemde lease wordt in beginsel niet twee keer afgeroomd, maar één keer.

Bij fosfaatrechten geldt nog aanvullende voorwaarde dat per kalenderjaar naar elk bedrijf ten hoogste 100 kilogram fosfaatrecht kan overgaan met toepassing van deze uitzondering.

Als u meer wil weten over dit onderwerp verwijzen wij graag naar een artikel van mr. H.A. (Rianne) van Bommel in het Tijdschrift voor Agrarisch recht, uitgave juni 2025 (“Afroming van productierechten; de finale?; uitgever AUP te Amsterdam) of u kunt met haar contact opnemen (e-mail: r.vanbommel@remie.nl of tel.nr.:  0413-241060).

mr. Rianne van Bommel – Remie Fiscaal Juridisch Adviesbureau B.V. – Uden
r.vanbommel@remie.nl