Controle van de aangifte door de belastingdienst
Jaarlijks ontvangt de belastingdienst miljoenen aangiften inkomstenbelasting. En van deze miljoenen zijn er ongeveer 2,5 miljoen afkomstig van ondernemers. Waar de aangiften van particulieren al grotendeels van tevoren zijn ingevuld, is dat bij ondernemers niet het geval. Ondernemers moeten meer gegevens zelf aanleveren en zij hebben vaker te maken met ingewikkeldere situaties. Dit betekent dat de belastingdienst bij ondernemers meer moet controleren. Voor het opmaken en indienen van de aangifte inkomstenbelasting kan het interessant zijn om te weten hoe de belastingdienst een ingediende aangifte controleert. Op vragen en controles zit immers niemand te wachten.
Fiscale voorcontrole
Elke aangifte die de belastingdienst ontvangt doorloopt eerst een fiscale voorcontrole. In deze fase kijkt de belastingdienst of alle informatie die in de aangifte hoort, aanwezig is. Het geautomatiseerde systeem signaleert vervolgens welke van de binnengekomen aangiften aan de zogenaamde selectiecriteria voldoen. Aan de hand van de uitkomst daarvan, bepaalt de Belastingdienst hoe de aangifte verder wordt behandeld.
Selectiecriteria
De Belastingdienst stelt op basis van de regels, haar ervaring en fiscale kennis selectiecriteria op. Deze criteria signaleren bijvoorbeeld afwijkingen van normbedragen, of tegenstrijdigheden in de aangifte. Dit helpt de Belastingdienst te beoordelen of een aangifte een nadere toelichting nodig heeft, en/of een mogelijke fout bevat. De selectiecriteria zijn niet elk jaar hetzelfde. Zij worden mede bepaald door de prioriteiten die de belastingdienst stelt.
Geautomatiseerd afdoen
Na de hiervoor genoemde beoordeling zijn er drie opties voor het vervolg. De eerste optie is het geautomatiseerd afdoen. In deze optie wordt de aangifte via een aantal geautomatiseerde controles beoordeeld. Hier doorloopt elke aangifte meerdere controles. Als uit deze controles geen onderdelen naar voren komen die extra aandacht nodig hebben, wordt de aangifte automatisch afgedaan. Dit betekent dat de Belastingdienst vervolgens direct, in overeenstemming met de ingediende aangifte, de definitieve aanslag oplegt. Dit gebeurt bij het grootste deel van de aangiften.
Geautomatiseerde controle van de aangifte
De tweede optie is dat de belastingdienst een aangifte automatisch corrigeert op een onderdeel. De Belastingdienst maakt hierbij gebruik van contra-informatie over bijvoorbeeld loon, bankrekeningen en aangiften van voorgaande jaren. Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat het aangegeven spaarsaldo afwijkt van het spaarsaldo dat bekend is bij de Belastingdienst. Dan wordt dit automatisch aangepast. U krijgt in dat geval een brief, waarin staat dat er zal worden afgeweken van de aangifte en waarom. Na het verstrijken van de reactietermijn op dit voornemen tot afwijken van de aangifte, legt de Belastingdienst de definitieve aanslag met de correctie op.
Handmatige beoordeling van de aangifte
De derde optie is de handmatige controle door een belastinginspecteur. Dit gebeurt als de geautomatiseerde beoordeling van de selectiecriteria een mogelijke onjuistheid signaleert. De belastinginspecteur beoordeelt vervolgens de aangifte en bepaalt of aanvullende informatie en mogelijk een correctie nodig is. De selectiecriteria bepalen welke aangifte handmatig moet worden beoordeeld. Deze criteria hoeven niet elk jaar hetzelfde te zijn. Binnen de onderneming kunnen op dit moment als belangrijke selectiecriteria worden genoemd het feit dat de kosten hoog zijn in verhouding tot de omzet of de kosten zijn ongebruikelijk hoog in relatie tot bij de collega’s. Een ander criterium is de aanwezigheid van een lage omzet wat kan leiden tot de vraag of er nog wel sprake is van een ondernemingsactiviteit. Een beroep op een vrijstelling zoals de landbouwvrijstelling, kan ook tot vragen leiden. Hetzelfde geldt met betrekking tot de (her-) waardering van bedrijfsmiddelen of het ontbreken van balanscontinuïteit.
Een voorbeeld in de privésfeer is wanneer de giftenaftrek boven het maximumbedrag uitkomt. Als de aftrek boven het maximum uitkomt, komt de aangifte in de categorie ‘handmatige beoordeling van de aangifte’ terecht. In deze fase ontvangt u dus een brief met vragen om nadere toelichting of aanvullende stukken aan te leveren. Klopt het echt niet volgens de belastinginspecteur dan kan dit uiteindelijk zelfs leiden tot een boekenonderzoek. Alsdan duikt de belastinginspecteur echt in uw administratie. Dit kost tijd en geld.
mr. Erik Marcus RB- Remie Fiscaal Juridisch Adviesbureau – Uden
