Uw zaken van alle kanten bekeken.
Fiscaal, juridisch én bedrijfseconomisch.
Actueel

Datum: 16-12-2015

Natuurbeheer-vergoeding geen compensatie inkomensverlies

Agrarische ondernemers zijn vaak betrokken bij het onderhoud van natuur en landschap. Vaak doen zij dit in opdracht van natuur- of terreinbeherende organisaties zoals Natuurmonumenten. Als de ondernemer voor deze werkzaamheden een vergoeding ontvangt dient zich de vraag aan welke fiscale gevolgen dit met zich meebrengt. De werkzaamheid vormt voor de omzetbelasting een belastbare prestatie. Er is geen sprake van een compensatie van inkomensverlies. 

Een melkveehouder met loonwerk als nevenactiviteit uitoefent zijn bedrijf uit in de directe nabijheid van een natuurgebied. Een deel van de bij hem in gebruik zijnde grond is zelfs in het natuurgebied gelegen. De melkveehouder heeft uitsluitend de gebruiksrechten; de grond is eigendom van de Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten in Nederland (hierna ‘Natuurmonumenten’). Natuurmonumenten sluit met de gebruikers van de grond, leden van de Natuurvereniging, gebruiksovereenkomsten over het gebruik en het beheer van de grond. Met deze melkveehouder was in 2007 een gebruiksovereenkomst gesloten voor een periode van 12 jaar over het beheer van percelen grasland, rietland en water. 

Tussen de melkveehouder en de belastingdienst ontstaat een geschil over het feit of de melkveehouder met de door hem uitgevoerde beheersactiviteiten een voor de heffing van omzetbelasting belaste prestatie verricht voor Natuurmonumenten. Anders gezegd: moet de melkveehouder over de hem van Natuurmonumenten ontvangen beheervergoeding omzetbelasting aan de belastingdienst afdragen? 

In de gebruiksovereenkomst is vastgelegd dat de ontvangen inclusief de eventueel verschuldigde omzetbelasting is. Bij Natuurmonumenten is dus niets te halen. 

De melkveehouder stelt dat de door hem ontvangen vergoeding een onbelaste schadevergoeding is voor een gemis aan inkomsten als gevolg van de beperkingen die aan hem zijn opgelegd voor het gebruik van de gronden. Hij vindt dat hij er om deze reden geen omzetbelasting over behoeft af te dragen. De inspecteur en - voor de melkveehouder jammer genoeg - ook de belastingrechter denken hier anders over.  

Een belaste prestatie of een onbelaste schadevergoeding? 

De melkveehouder heeft zich jegens Natuurmonumenten contractueel verplicht tot het daadwerkelijk verrichten van prestaties. Hij moet ingevolge deze overeenkomst ook graslanden, rietlanden en wateren beheren die in eigendom toebehoren aan Natuurmonumenten. Dit betekent volgens de inspecteur maar ook volgens de belastingrechter, dat Natuurmonumenten verbruikster is van de prestaties die door de melkveehouder aan haar worden verricht. De melkveehouder dient statutair omschreven doelen van de Vereniging (Natuurmonumenten) zodat met de prestaties niet slechts het algemeen belang wordt gediend.  

Uit de gebruiksovereenkomst blijkt volgens de rechter dat de melkveehouder de gronden dient te beheren en dat de melkveehouder ten dienste van de beheersdoeleinden van de percelen grasland gras of hooi mag winnen of deze met eigen vee mag beweiden. Het gebruik van de grond vindt dus plaats in het kader van het beheer.  Weliswaar gelden er beperkingen waardoor de opbrengst van de grond vermindert maar daardoor leidt de melkveehouder volgens de rechter geen schade, met name omdat de grond gratis aan hem ter beschikking is gesteld. Volgens de rechter is de ter beschikkingstelling van de gronden te zien als een vergoeding voor de beheerprestaties van de melkveehouder. Daarnaast ontvangt hij ook nog een vergoeding in geld. De ontvangen vergoedingen (in geld en in natura) kunnen daarom dus niet als (onbelaste) schadevergoeding voor het mislopen van inkomsten als gevolg van de beperkingen die zijn opgelegd voor het gebruik van de gronden, worden aangemerkt. Geen schade en dus geen onbelaste schadevergoeding maar wel een belaste prestatie voor de omzetbelasting!

 

< Terug naar overzicht